Kultura bezpaństwowa to kultura bez narodowej
atrybucji, kultura mniejszości etnicznych i regionalnych,
pozbawionych oficjalnych instytucji narodowych. Rozwój odrębnej
kultury przez bezpaństwowe grupy etniczne i regionalne jest
sposobem na podtrzymanie istnienia własnej społeczności. Kultura
wyraża się w języku, którym, poza mową, są także inne sposoby
komunikacji, jak teatr, muzyka, architektura, sztuki plastyczne.
Jednakże mogą one przestać być zrozumiałe. Język uważany jest
za ginący, kiedy przestaje być przekazywany kolejnym pokoleniom
i nie ma sposobu powstrzymania jego zaniku.
Kultura alternatywna sama siebie zawsze definiuje w odniesieniu
do nurtu oficjalnego, ale funkcjonuje obok niego, nie przeciwko
niemu. Wyrasta z odrzucenia ogólnie przyjętych w społeczeństwie
wzorców i norm, zaś jej wykształcenie jest ostatnim etapem
na drodze poszukiwania własnej kulturowej tożsamości. 
Sztuka kultur bezpaństwowych odnosi się do nurtu oficjalnego
w inny sposób. Również jest czymś osobnym. Dla wyrażania doświadczenia
egzystencjalnego twórcy z tych środowisk często odwołują się
do uznanych kanonów. Jednakże nie mają ambicji włączania się
w nurt oficjalny i wpływania nań, bowiem tworzą na potrzeby
lokalne.
Ożywcza dla kultury jest zarówno postawa artysty alternatywnego,
który w świadomy sposób odrzuca dominujące wzorce danego czasu,
jak również nieświadome przekazywanie własnych doświadczeń
egzystencjalnych prowincjonalnym językiem, w którym uzyskują
one wartość uniwersalną. W tym sensie z gruntu prowincjonalna
była włoska komedia del Arte, nowoorleański blues, czy muzyka
klezmerska w Europie Środkowej.
Zachowanie tożsamości wymaga od grup bezpaństwowych świadomego
zdefiniowania różnic pomiędzy tym, co własne, lokalne, a tym,
co ogólne. Jesteśmy świadkami wielu ciekawych zjawisk, które
swoją siłę czerpią zarówno z doświadczenia prowincjonalizmu
i lokalności, jak również z gotowości przezwyciężania tego,
co oficjalnie uznane. Próbujmy nadal splatać ze sobą te dwie
ścieżki.
Spotkamy się jesienią w Jasieniu.
Stąd nazwa "Jasień Teatralna". Jesień jest tym momentem w
cyklu rocznym, kiedy energia koncentruje się na działaniu.
"Jasień" zaś, poza nazwą wsi, która będzie naszym gospodarzem,
jest również nazwą drzewa, którego symbolika pojawia się w
mitologii wielu ludów północno-europejskich. Jesion znany
jest jako mityczna oś świata łącząca trzy strefy: niebiańską,
ziemską i podziemną.
|
